Molens

Hier wordt een overzicht getoond van de bijzondere molens in Midden Nederland, welke in het gebied staan waar Regionaal Uitgelicht wordt verspreid.

Culemborg – Molen De Hoop

Molen de Hoop in Culemborg

De molen De Hoop is een stellingmolen en is in 1854 gebouwd. De molen bevindt zich aan ‘t Jach 3 in Culemborg.

Aan het begin van de 20e eeuw is de molen onttakeld zodat alleen de molenromp overbleef omdat een stoommachine het werk had overgenomen. Jarenlang is deze romp gebruikt als opslagplaats van Aart Uittenbogert, een handelaar in tweedehands goederen, bijgenaamd Aart de Jood.

Omstreeks 1980 heeft de gemeente Culemborg de molenromp aangekocht om hem te laten restaureren. In 1993 is de molen weer maalvaardig gemaakt met behulp van delen van het binnenwerk van Oranjemolen te Lewedorp. Het gevlucht is voorzien van een schrikdraadinstallatie voor het weren van vogels, in het bijzonder van aalscholvers.

Adres:

Het Jach 3, 4101 Culemborg

Openingstijden zijn onbekend

Culemborg – Molen De Hoop2018-09-10T16:25:46+02:00

Hellouw – Molen ‘t Veertje

Molen ’t Veertje in Hellouw

‘t Veertje is een in 1994 gebouwde weidemolen.

De molen heeft een vierkante onderbouw en bestaat uit een onder- en bovenkot. De koker zorgt ervoor dat het bovenkot op zijn plaats blijft. Het boventafelement is ook onderzetel met kruineuten waar het bovenkot op kruit (draait). De bonkelaar en de bovenas met wiekenkruis zijn afkomstig uit een oude weidemolen.

Het gevlucht is oudhollands. De roeden zijn afgeschuind, hetgeen een baljoening heet. Op het hekwerk kunnen borden geplaatst worden. Verder zijn de stormborden afneembaar. De spil draait in een taats. Het water wordt verplaatst met een zogenaamde roerom, hetgeen een type centrifugaalpomp met houten waaier is.

De eigenaar van de molen is Molenstichting voor het Gelders Rivierengebied.

Adres:

de Zeek 6 in Hellouw

Openingstijden zijn onbekend

Hellouw – Molen ‘t Veertje2018-09-10T16:26:19+02:00

Buren – Molen De Prins van Oranje

Molen de Prins van Oranje in Buren

De Prins van Oranje is een walmolen in Buren, Gelderland. Het is een ronde stenen stellingmolen die als korenmolen is ingericht. De molen staat op de Molenwal en is in 1716 gebouwd als vervanging van een eerdere standerdmolen op dezelfde plaats. In 1911 brak brand uit, waarna de Prins van Oranje is hersteld en verhoogd. Bij de reparatie is gebruikgemaakt van onderdelen uit een oude oliemolen, genaamd De Reus.

In 1947 werd de molen door de gemeente Buren gekocht met als doel deze voor verval te behoeden. De molen werd in 1952 uitwendig gerestaureerd, maar pas na een ingrijpende restauratie in 1974, waarbij een nieuw maalwerk werd aangebracht, was hij weer maalvaardig. De Prins van Oranje heeft twee koppels maalstenen, waarmee op vrijwillige basis graan wordt gemalen.

Adres:

Peperstraat 25, 4116 BG Buren

Buren – Molen De Prins van Oranje2018-09-10T16:26:50+02:00

IJsselstein – Molen de Windotter

Molen De Windotter in IJsselstein

Staande op de zuidhoek van de vestingmuur van het oude IJsselstein karakteriseert het silhouet van de stenen stellingkorenmolen ‘De Windotter’ samen met die van de beide kerken het beeld van de vestingstad. Op de grens van de oude binnenstad en de nieuwe wijk Zenderpark markeert de molen de cultuurhistorische achtergrond van IJsselstein. De uitbeelding van dit stuk cultuurgeschiedenis fungeert als decor, maar is tevens een dynamisch werkend bedrijfsmonument. De ‘levende’ korenmolen ‘De Windotter’ als eigentijds molenbedrijf heeft een groot draagvlak binnen de IJsselsteinse samenleving en is het oudste en meest ambachtelijke bedrijf van IJsselstein.

Korenmolen ‘de Windotter’

behoort tot één van de grootste van Nederland en is sinds de restauratie van 1986/1987 volledig in bedrijf. Molenaar Maarten Dolman voert het molenbedrijf namens de stichting ‘s-Heren Korenmolen te IJsselstein. Zijn vrouw Lia draagt zorg voor de molenwinkel en treedt op als gastvrouw bij ontbijten en lunches in de theekoepel. Zoon Karel volgt de opleiding voor molenaar en molenmaker. Tientallen vrijwilligers voor het werk in de molen, de verkoop in de molenwinkel, het schrijven en rondbrengen van het ‘Windotternieuws’ en de vele ‘Participanten’ en ‘Vrienden van de Windotter’ dragen bij aan het welslagen van de molenexploitatie.

De korenmolen neemt een bijzondere plaats in binnen de IJsselsteinse gemeenschap. De dagelijkse bedrijvigheid op de molenplaats en de bijna altijd draaiende wieken zorgen ervoor dat het geen ‘koud’ monument betreft maar dat de dynamiek van de werkende molen deze een unieke positie geeft binnen het Nederlands molenbestand.

Het motto ‘Gang is alles’ is de rode draad geworden bij de bedrijfsvoering en de organisatie van alle molenactiviteiten. De toeloop op het molenerf is dan ook groot. Van broodbakker tot thuisbakker, van wandeltoerist tot volle touringcars: De Windotter is voor iedere geïnteresseerde een boeiende en rijke beleving!

Overeenkomstig de oorspronkelijke maalinrichting bevinden zich op de steenzolder van De Windotter drie koppels stenen: één koppel ’16er’ blauwe en twee koppels ’17er’ kunststenen. Eén koppel kunststenen kan door een electromotor worden aangedreven. Verder zijn er twee mengketels, een bloembuil (een zeefmachine om witte bloem te verkrijgen), een tarwepletter uit 1913, een verticale maalstoel om te breken, een jacobsladder, twee transportvijzels en een siloruimte van 20 ton.

De molen telt vijf zolders: graan-, maal-, steen-, lui- en kapzolder. Op de steenzolder staat een steenkraan om de circa 1000 kg zware bovenste molenstenen (lopers) te kunnen lichten. Met behulp van bilhamers kunnen de maalstenen dan handmatig worden gescherpt. De maalcapaciteit kan, afhankelijk van de wind, circa 2000 kg per werkdag bedragen. Het wiekenkruis heeft een vlucht van 26 meter en is uitgerust met fokwieken met borden en automatische remkleppen. De kap is gedekt met houten schaliën.

Muziek uit de molen

Ruim twintig jaar staat de trots van IJsselstein op de molenplaats aan het Molenplantsoen ambachtelijk te malen. ‘De Windotter’ in bedrijf, dat is altijd weer een indrukwekkende ervaring.

Hoe kan het ook anders met buiten de ritmisch draaiende, suizende wieken en tegelijkertijd in de molen het gedreun en gesteun van de werkende koningsas en malende molenstenen. Het lijkt wel een orkest, waarbij het geluid van castagnetten zelfs niet ontbreekt: het gemalen meel dat van twee hoog door een koker naar beneden stort. Als een drukke bezige bij doet de molenaar daar nog een muzikaal schepje boven op door op zijn klompen de molentrappen en -vloeren te ‘bespelen’: drie houten trappen en twee houten molenzolders…nou dat wil wel en dat klinkt wel, trommels zijn er niets bij. Zelfs het ‘gekreun’ van de molenromp klinkt als muziek in de oren. Een bijzondere ervaring om bij een beetje wind tot bijna storm op de molenplaats te staan en al die geluiden bij je binnen te laten komen. En in die tussentijd maalt de korenmolen zijn duizenden en nog eens duizenden kilo’s meel per jaar.

Een korenmolen fulltime in bedrijf, een monument dat de trots van veel bewonderaars verdient.

Openingstijden en adres:

De molen is voor bezoek geopend op:

dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 12.30u.en van 13.30 tot 17.00u.

zaterdag geopend van 10.00 tot 12.30u. en van 13.30 tot 16.00u.

Op zondag en maandag is de molen gesloten

Voor groepsrondleidingen geldt altijd dat een afspraak gemaakt moet worden.

Altijd leuk: een kinderfeestje met een bezoekje aan de molen.

Walkade 73

3401 DR IJsselstein

telefoon 030 688 88 81

email meel@windotter.nl

IJsselstein – Molen de Windotter2018-09-10T16:43:29+02:00